Stijgende kosten? Zo houd je grip op je winst als ondernemer

⏰ Leestijd: 5-6 minuten

Je herkent het vast: de energierekening loopt op, leveranciers verhogen hun prijzen, personeel wordt duurder en ondertussen wil je je klanten niet afschrikken met forse prijsverhogingen. Voor veel zzp’ers en mkb’ers is kostenbeheersing daardoor een actueel en soms zelfs spannend thema.

De vraag die we steeds vaker krijgen is:
“Hoe ga ik om met stijgende kosten en hoe zorg ik dat er onderaan de streep genoeg overblijft?”

In deze blog nemen we je stap voor stap mee. Niet vanuit theorie of droge cijfers, maar vanuit de dagelijkse praktijk van ondernemers. Wat kun je nú doen? Waar moet je op letten? En wat betekent dit concreet voor jouw bedrijf?

Waarom kostenbeheersing juist nú zo belangrijk is

De afgelopen jaren zijn ondernemers geconfronteerd met een combinatie van factoren:

• Aanhoudende inflatie

• Hogere energie- en brandstofprijzen

• Duurdere inkoop en logistiek

• Stijgende loonkosten en krapte op de arbeidsmarkt

• Hogere rente en financieringslasten

Het lastige is: veel van deze kosten heb je niet volledig zelf in de hand. Toch betekent dat niet dat je machteloos bent. Integendeel. Juist in deze markt maakt actief kostenbeheer het verschil tussen “druk zijn” en écht winst maken.

Wat we vaak zien in de praktijk:

• De omzet stijgt, maar de winst daalt

• Er wordt hard gewerkt, maar het gevoel van grip ontbreekt

• Prijsverhogingen worden uitgesteld “om klanten niet kwijt te raken”

Kostenbeheersing gaat dus niet alleen over besparen, maar vooral over bewust kiezen.

Kostenbeheersing is niet hetzelfde als bezuinigen

Een belangrijke misvatting: kostenbeheersing betekent niet dat je overal de botte bijl in moet zetten. Integendeel.

Slimme kostenbeheersing betekent:

1. Inzicht krijgen in waar je geld naartoe gaat

2. Onderscheid maken tussen noodzakelijke en niet-noodzakelijke kosten

3. Investeringen kritisch beoordelen: wat levert écht iets op?

Soms betekent dat besparen. Soms betekent het juist investeren om structureel goedkoper of efficiënter te werken.

Stap 1: Doe regelmatig een kostenanalyse (en niet alleen aan het eind van het jaar)

De belangrijkste tip – en meteen eentje die vaak wordt onderschat: doe regelmatig een kostenanalyse.

Niet één keer per jaar bij de jaarcijfers, maar minimaal elk kwartaal.

Wat is een kostenanalyse eigenlijk? Een kostenanalyse is niets meer (en niets minder) dan een overzicht van:

• Alle vaste kosten (huur, verzekeringen, abonnementen)

• Variabele kosten (inkoop, transport, energie)

• Personeelskosten (loon, inhuur, verzuim)

• Overige bedrijfskosten (marketing, software, advies)

De kunst zit ‘m niet in het lijstje, maar in de vragen die je stelt: Welke kosten zijn de afgelopen 12 maanden het hardst gestegen? Welke kosten groeien mee met de omzet, en welke niet? Waar betaal ik eigenlijk “automatisch” voor?

Praktijkvoorbeeld

Een ondernemer in de dienstverlening dacht dat zijn grootste kostenpost personeel was. Na een kostenanalyse bleek dat vooral software-abonnementen en externe diensten ongemerkt waren verdubbeld in drie jaar tijd. Door kritisch te schrappen en te bundelen, bespaarde hij duizenden euro’s per jaar – zonder impact op zijn klanten.

Stap 2: Maak onderscheid tussen vaste en flexibele kosten

In tijden van onzekerheid is flexibiliteit goud waard.

Vaste kosten: kritisch maar realistisch

Vaste lasten geven zekerheid, maar drukken ook continu op je marge. Denk aan:

• Huur

• Leasecontracten

• Langlopende abonnementen

• Personeel in vaste dienst

Vraag jezelf af: Past deze vaste kostenstructuur nog bij mijn huidige omzet? Zijn er alternatieven (bijvoorbeeld flexibele huur, schaalbare software)?

Flexibele kosten: beter stuurbaar

Flexibele kosten bewegen mee met je bedrijf. Dat geeft ruimte om bij te sturen als het nodig is.

Denk aan:

• Inhuur per project

• Variabele marketingbudgetten

• Pay-per-use software

Let op: flexibel is niet automatisch goedkoper, maar vaak wél beter beheersbaar.

Stap 3: Kijk verder dan “de goedkoopste optie”

Bij stijgende kosten is de reflex vaak: goedkoper inkopen. Logisch, maar niet altijd verstandig.

Goedkoop kan duurkoop worden als kwaliteit daalt, je meer tijd kwijt bent en klanten afhaken.

Stel daarom andere vragen: Wat kost deze keuze mij aan tijd? Wat betekent dit voor mijn service of reputatie? Levert een duurdere optie misschien juist meer rendement op?

Voorbeeld uit de praktijk

Een horecaondernemer stapte over op goedkopere ingrediënten om marges te verbeteren. Het resultaat: meer klachten, minder herhaalbezoek. Na terugkeer naar kwaliteit en een kleine prijsaanpassing was de winst per saldo hoger.

Stap 4: Durf je prijzen onder de loep te nemen

Een gevoelig onderwerp, maar onmisbaar bij kostenbeheersing: je prijsstelling. Veel ondernemers verhogen kosten wel, maar prijzen niet of te laat. Het gevolg? Je marge verdampt langzaam.

Wat je kunt doen:

1. Bereken je kostprijs opnieuw (ja, echt opnieuw)

2. Kijk per product of dienst naar de winstgevendheid

3. Schrap of herprijs verliesgevende onderdelen

Prijsverhogingen zijn spannend, maar vaak minder problematisch dan gedacht – mits goed onderbouwd en gecommuniceerd.

Tip: klanten begrijpen stijgende prijzen beter als jij zelf ook laat zien dat je kritisch bent op je kosten.

Stap 5: Efficiënter werken = verborgen winst

Niet alle winst zit in euro’s schrappen. Een groot deel zit in slimmer werken.

Denk aan he automatiseren van processen, voorkomen dat je dubbel werk doet, er minder handmatige correcties nodig zijn in je administratie en je een betere planning en voorraadbeheer hebt.

Elke bespaarde uur is óók kostenbeheersing.

Stap 6: Betrek je cijfers bij beslissingen (niet alleen je gevoel)

Veel ondernemers sturen op gevoel. Dat is waardevol, maar cijfers geven richting. Daarom is het van belang om de administratie up-to-date te houden.

Zorg dat je:

• Tussentijdse cijfers hebt (niet maanden achteraf)

• Inzicht hebt in marges per klant of product

• Afwijkingen snel signaleert

Een actuele administratie is geen verplicht nummer, maar een sturingsinstrument.

Wat betekent dit concreet voor jouw bedrijf?

Kostenbeheersing is geen eenmalige actie, maar een doorlopend proces. Zeker in een markt waarin kosten blijven bewegen.

Concreet betekent dit:

• Regelmatig stilstaan bij je uitgaven

• Kritisch blijven, zonder krampachtig te bezuinigen

• Beslissingen onderbouwen met cijfers én praktijk

En vooral: het niet alleen doen. Een frisse blik van buitenaf helpt vaak om blinde vlekken te zien.

Tot slot: kosten beheersen is vooruitkijken

Ondernemen is vooruitkijken, ook als de markt onzeker is. Wie nu grip krijgt op kosten en marges, bouwt aan een gezonder en veerkrachtiger bedrijf.

Loop jij ook tegen stijgende kosten aan en vraag je je af waar je kunt bijsturen?
Twijfel je of je prijzen, kosten en winst nog in balans zijn?

We kijken graag met je mee. Soms zit de winst in kleine aanpassingen – als je maar weet waar je moet kijken.